İbn Abdirabbih / Bedevi Arapların Özdeyiş ve Adetleri

Yağmura mı Yakalandın?

Bedevinin biri, Süleyman bin Abdülmelik’in huzuruna gider. Süleyman bin Abdülmelik şöyle der;
“Yağmura mı yakalandın bedevi?”
Bedevi cevap verir:
“Evet efendimiz. Karanlık ve gürleyen bir buluttu. Sanki kovadan su boşalıyordu. Ağır ağır geldi. Bütün tepeleri kapladı. İnsan neredeyse kara bulutlara dokunabilirdi. Gürledikçe gürledi. Gürlemesiyle yer gök inliyor, şimşekler çakıp duruyor, bulutun yağmuru hızla iniyordu. Bulutun hareketi yavaştı. Boşalttı yağmurunu son damlasına kadar. Karanlık da cabasıydı. Yuvalarına sığındı tüm vahşi hayvanlar. Arıyorlardı bitki köklerini tırnaklarıyla. Bir araya toplanmışlardı, dağılmalarından sonra. Efendimiz, eğer ağacın yapraklarına tutunmasaydık ve dağın zirvesinde olmasaydık, selin savurduğu bir çöp parçası misali vadinin birine savrulur ya da yolun ortasına düşerdik. Allah sizi başımızdan eksik etmesin! Bu sizin bereketinizle ve Allah’ın reayanız konusunda size olan lütfuyla olmuştur. Selam, Peygamberimize olsun!”

Bedevinin bu sözleri karşısında Süleyman bin Abdülmelik şöyle der;
“Babamın üzerine yemin ederim ki, eğer bu irticalen söylenmiş bir sözse çok güzel söyledin. Yok daha önceden yazdıysan iyi yazmışsın”

Bedevi cevap verir:
“Hayır daha önce yazılmış bir metni, biraz değiştirdim”

Bunun üzerine Süleyman bin Melik, hizmetçisine dönerek şöyle der;
“Uşak ona birşeyler ver, Allah adına yemin olsun ki, dürüstlüğü, dilinden çok daha güzel!”


Bu Gözler

Bedevinin biri durumları değişen bir topluluğu şöyle anlatır:
“Allah adına yemin olsun ki, bu gözler ışıl ışıl sevgi doluydu; şimdi ise gözyaşları ona sürme olmuş. Bu nefesler eskiden hayat doluyken şimdi hüzünden ciğer yakıyor.

Dünya

“Bu dünyanın dili yok ama konuşuyor. Neyi konuşuyor biliyor musunuz? Geçmişte olanları haber veriyor. Dünyadan göçenleri bildiriyor”

İnsanlardan İsteme

Bedevi bir kadın, oğluna şöyle nasihat eder;
“Oğulcuğum! İnsanların ellerinde olan şeyi istemen onlara muhtaç olmandan daha kötüdür! Kime muhtaç olmuşsan onun gözünde küçülmüşsün demektir.”

İyiliği sev

Bedevinin biri şöyle demiştir:
“Gücün yetmezse bile iyiliği sevmek iyidir. Fazlasıyla yapsan bile, kötülükten nefret etmek iyidir”

Söz Ustalığı Nedir?

“Sence belagat, yani söz ustalığı nedir?”
Bedevi cevap verir: “Belagat laf olsun diye söylenmiş boş sözlerden uzak durup az kelimeyle çok şey anlatmaktır.”

Onunla Arkadaşlık Etmek

Bedevinin biri, adamın birini şöyle övmektedir:
“Onunla arkadaşlık etmek çok neşeli bir iştir. Kervan başının şarkısıyla canlanmış deveden daha neşeli yapar insanı. Hatta zenginlik sarhoşluğu yaşayan kimsenin neşesinden daha fazla neşe verir insana”


Kolye Yeter

Bedevinin birine şöyle sorarlar:
“Neden hicvi beceremiyorsun?”
Bedevi cevap verir;
“Boynunu saran kolye sana eleştiri olarak yeter”

Akıllı

Bedevinin biri, bir keresinde Eyyüb Sahtiyani’nin meclisinde bulunur. Kendisine sorarlar:
“Bedevi sen kaderci misin?”
Bedevi cevap verir:
“Kaderci de nedir?”
Kendisine kadercilerin iyi tarafları anlatılır. Bunun üzerine bedevi de cevap verir:
“Evet, öyleyim”
Bedevinin bu cevabının ardından kadercilerin kötü tarafları anlatılır. Bedevi cevabını hemen değiştirir;
“Hayır, ben öyle değilim”
Bu sefer “O halde akılcısın?” diye sorarlar.
Bedevi cevap verir;
“Akılcı nedir?”
Başlarlar akılcılığın iyi taraflarını anlatmaya. Bedevi hemen cevap verir;
“Evet, ben öyleyim”
Bedevinin cevabının ardından, kötü tarafları da sayarlar. Bedevi yine cevabını değiştirir;
“Hayır, öyle değilim”
Bunun üzerine Eyyüb Sahtiyani şöyle der;
“İşte akıllı dediğin böyle olur”

Şaştım Kaldım Bu İşe


Bedevinin biri şöyle bir şiir söylemiştir;
Şikayet ettim. Şöyle dedi bana:
Bütün bunlar sevgime karşı olan bıkkınlığındır
Allah huzur versin kalbine, sevgimden yana
Gizlediğimde sevgimi, Şöyle dedi:
Sabretmen gerekir.
Bu yapılanlardan kalbim ne kadar da hüzünlüdür!
Ben yaklaştıkça uzaklaşıyor benden
Ben de uzaklaşıyorum,
Bir yandan da bana dönmesini isteyerek
Suçun benim olduğunu kabul ediyorum
Şikayetim ise ona rahatsızlık veriyor
Sabrım kötülük ediyor ona
Uzaklığımdan rahatsız oluyor
Yakınlığımdan kaçıyor
Şaştım kaldım bu işe
Var mı içinizden bir çözüm öneren.